Home » Weblogs

1 jaar omgevingsvergunning: Spannende spagaat

Na één jaar Wabo (omgevingsvergunning) hebben we in Hoogeveen de balans opgemaakt. De drie opvallendste bevindingen in Hoogeveen deel ik graag: het Omgevingsloket kan beter, vooroverleg met de aanvrager is cruciaal en het aantal gecombineerde aanvragen is opvallend laag.

In 2010 is de Wabo (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) na jaren van voorbereiding van start gegaan. Met deze wet zijn 25 vergunningen vervangen door één omgevingsvergunning. Doel: verbeteren van de dienstverlening, verminderen van administratieve lasten en vereenvoudigen van de regelgeving. Om dat te bereiken is in de Wabo een set maatregelen opgenomen zoals het instellen van één gecoördineerde procedure, scherpere termijnen en een centrale loketfunctie.
Evaluatie
Van onze Wabo-aanvragen gaat ruim 80% digitaal. Het digitaal aanvragen voorziet dus in een behoefte, meer dan we verwacht hadden. Helaas is het Omgevingsloket nog steeds inhoudelijk te ingewikkeld en niet gebruiksvriendelijk. Medewerkers zijn veel tijd kwijt met het helpen van gefrustreerde aanvragers. 

Vooroverleg cruciaal mede door onvoldoende functionerend omgevingsloket

Opmerkelijk vind ik de grotere rol van het vooroverleg. Daarin kijken we met de aanvrager of een activiteit wel echt vergunningsplichtig is. En we stemmen de wensen en verwachtingen af. Het vooroverleg staat op gespannen voet met het streven naar meer verantwoordelijkheid voor de aanvrager. Ook hier geldt: de praktijk is weerbarstiger dan de theorie. Als het ons landelijk niet lukt aan de voorkant een beter product neer te zetten, blijft het nodig onze aanvragers te helpen. Een klantgerichte gemeente wil volgens mij ook niet anders.  Die klantgerichtheid versus de eigen verantwoordelijkheid van de aanvrager geeft soms een spannende spagaat. Om de noodzaak van het vooroverleg in te dammen, gaat Hoogeveen  ‘Anders werken aan ruimtelijke plannen’. Dat houdt in vooraf heldere kaders geven, bijvoorbeeld in locatiepaspoorten. Een onderdeel van het traject is een proef waarbij een onafhankelijke en gecertificeerde partij het bouwontwerp toetst aan het landelijke Bouwbesluit. De gemeente toetst vervolgens alleen aan het gemeentelijk beleid, zoals het bestemmingsplan en de welstandsnota. Met deze beperkte toetsing weet de aanvrager beter waar hij aan toe is. Strijdigheden met het Bouwbesluit blijken al tijdens de voorbereiding. En het zorgt voor een kortere doorlooptijd.  Daarnaast passen we het huidige ruimtelijk beleid aan en gaan we het welstandsbeleid herzien.  We willen vooraf duidelijke kaders stellen (wat moeten we echt als overheid regelen?) en daarna aan mensen ruimte bieden om de eigen verantwoordelijkheid waar te maken.

Weinig complexe gecombineerde aanvragen

Na één jaar Wabo valt in Hoogeveen verder op dat het aantal complexe gecombineerde aanvragen (combinatie bouwen en milieu) erg laag is. Terwijl dit een van de hoofddoelen en voordelen van de omgevingsvergunning was. In Hoogeveen gaat om 3 van de 588 aanvragen in 2011. De voordelen voor de aanvrager wegen in de praktijk kennelijk niet op tegen de nadelen. Volgens mij ligt dat niet aan de te verwachten doorlooptijd. 40% van onze omgevingsvergunningen verlenen we binnen vier weken en meer dan 80% binnen acht weken (de laatste 20% zijn onvolledige aanvragen of verdagingen.) De drempel voor een gecombineerde aanvraag komt vooral door de angst dat een afwijzing op één onderdeel een compleet project kan stilleggen. Men spreidt daarom liever het risico. Verder is het in één keer aanleveren van alle deelvergunningen erg arbeidsintensief. Het geringe aantal gecombineerde aanvragen zie ik echter niet als probleem. Voor grootschalige en complexe projecten kan het vaak gewoon niet uit.

Daarom steken we in Hoogeveen liever onze energie in ‘Anders werken aan ruimtelijke plannen’. En als ‘de overheid’ bij de volgende dereguleringsronde nu eerst zorgt voor een echt gebruiksvriendelijk loket én vereenvoudigde regels, dan neemt die aanvrager straks graag zijn eigen verantwoordelijkheid.

Vragen/opmerkingen? Ik hoor het graag!

a.w.hiemstra@hoogeveen.nl


Anno Wietse Hiemstra