Home » Weblogs

Democratie en "het gelijk van de vismarkt"

Verschuilen de gekozen volksvertegenwoordigers zich niet teveel achter vermeend draagvlak vanuit de bevolking? Zadelen we goedwillende en deskundige inwoners niet ten onrechte op met verantwoordelijkheid voor de hele buurt?  Krijgen zij die tijd en energie hebben om zich in klankbord- en andere groepen te manifesteren niet onevenredig veel ruimte ? En is de democratie daar mee gediend ? Tijd voor een analyse en discussie ?

Beste web-log lezers. Een wat lang verhaal maar het lijkt mij ook niet veel korter te kunnen om u deelgenoot te maken van mijn zorgen.

In de afgelopen tijd is de betrokkenheid van de burgers bij het bestuur een veel bezongen onderwerp. De programma"s van alle politieke partijen staan er bol van en de ene studie volgt het andere symposium. 

In het centrum van onze wereld, in deze unieke gemeente Hoogeveen, is dat niet anders.

Bijna per raadsvergadering is aan de orde of er goed overleg is gevoerd met onze inwoners en wanneer dat er op lijkt dan is de gekozen gemeenteraad bijna per definitie akkoord met de voorstellen. Wij checken ook niet of dat klopt en hoe breed de basis is van de betrokkenheid en het draagvlak. Is er overleg geweest dan slikken wij wat ons is voorgelegd. Want dat heet: "recht doen aan de invloed van onze inwoners".

Volgens mij wringt dat of gaat dat wringen met de basis van onze democratie. Hoe kan dat dan, zult u vragen. Luisteren naar de volkswil is toch het wezen van de democratie.

Ja, dat is zo. Maar de vraag is: wie is de verpersoonlijking van de wil van het volk. Toen wij met het spelletje "democratie" begonnen vertegenwoordigden de gekozen volksvertegenwoordigers de wil van het volk. En heel veel landen in deze wereld zouden dat maar wat graag willen. Moedige mensen laten zich daar voor oppakken en nemen het risico om daar voor vermoord te worden.

Niet wij in Nederland. Wij gekozen volksvertegenwoordigers verschuilen ons achter elk orakel dat beweert de wil van het volk onderzocht te hebben en te kennen. 

En als dat nu eens klopt, is er dan nog wel plaats voor een gekozen volksvertegenwoordiging. Die kan dan toch gerust naar huis gaan ? Immers de uitvoerders kennen de wil van het volk en hebben dat onderzocht. Enquêtes, referenda, polls, workshops, inloopbijeenkomsten, petities, werkgroepen en klankbordgroepen zorgen voor kennis over de wil van de meerderheid van de inwoners.

Maar als dat nu eens niet klopt, als het nu eens zo zou zijn dat kleine groepen enthousiastelingen geraadpleegd worden en wij menen daaruit de wil van het volk te kennen. En als gekozen volksvertegenwoordigers daar nu achter wegkruipen of zich zelfs mengen in deze groepen. Dan zijn we toch op weg naar de begrafenis van de democratie. De minderheid regelt de zaken voor de meerderheid. Zorg dat je er bij komt: bij de enquêtes, de workshops en de symposia, bij de werk- en klankbordgroepen want daar wordt de beslissing genomen.

Of u een meerderheid van de bevolking dient, dat weet u niet. Er is immers geen periodieke verkiezing om te bekijken of u nog wel het vertrouwen hebt van een zekere meerderheid van de bevolking.

Als zich die situatie voor doet gaat de minderheid over de meerderheid beslissen. De hardste schreeuwers hebben de hele boel. Het gelijk van de vismarkt regeert. 

Zie ik misschien spoken? Vreet de hang naar nostalgie aan het vermogen tot vernieuwing? Is het angst voor de tijdgeest? 
Waar vind ik steun in dit wankelende vertrouwen in onze democratie?

Ik maak u graag deelgenoot met het volgende:

1. Internationale organisaties op het gebied van democratische ontwikkelingen in de wereld en mensenrechtenorganisaties houden nauwlettend in de gaten in welke mate regimes nog kunnen steunen op draagvlak in de bevolking. In de analyses die daarover verschijnen wordt er vanuit gegaan dat zelfs de stevigste dictatuur er aan gaat wanneer de acceptatie van de bevolking daalt beneden de 30%. Bij een acceptatie/steun van minder dan 35 % is een dergelijk regeringssysteem al in de gevarenzone.

2. Eén van de grootste gemeenten in Nederland, met veel ervaring op het gebied van burgerparticipatie en burgerbetrokkenheid, komt naar buiten met de zorgwekkende resultaten van hun inspanning. Zij die mee praten en mee de besluiten beí¯nvloeden kunnen niet zo maar gezien worden als vertegenwoordigers van de meerderheid.

3. Ik ken prominenten die overwogen om niet te stemmen bij de laatste verkiezingen voor de provinciale staten omdat zij vinden, of in ieder geval vonden, dat een vertegenwoordigend lichaam dat steunt op minder dan 50% van de kiezers de legitimiteit mist om te beslissen. Wat moeten die dan met nieuwe systemen van burgerinvloed met een alleen maar veronderstelt draagvlak ?

4. Ik ken voorbeelden waarbij enkele personen van dorps- dan wel wijkverenigingen participeren in overleg met gemeenten. Die met voldoende vertrouwen van hun bestuur de club binden aan keuzes. Waarbij die clubs zich ook nog maar beperkt kunnen laten voorstaan op draagvlak in de wijk of dorp.

5. Ik ken voorbeelden in onze goede gemeente waarbij op basis van de uitslag van een heel smalle enquíªte beslist wordt over de inzet van tonnen aan gemeenschapsgeld zogenaamd: "omdat het volk het wil"  (voor een voorbeeld: zie deze weblog)

6. Er komen op een bijeenkomst minder dan 20 mensen om mee te praten over de aanzet van een verkeersplan dat hele grote delen van de gemeente aangaat. En wij geloven dat zij de wil van het volk vertegenwoordigen.

Beste Hoogeveners en alle lezers van deze weblog.

De overheid, ook de Hoogeveense, zoekt naar middelen om de inwoners te betrekken bij beslissingen die hun aan gaan.

Mensen worden uitgenodigd om mee te doen. Mee te praten over hun buurt, hun organisatie en soms mee te beslissen. Wie zijn wij, gekozen volksvertegenwoordigers, met een mandaat van meer dan 50 % van de Hoogeveense kiezers, om hen vooraan in de vuurlinie te plaatsen met de mededeling:  "Gij vertegenwoordigt het volk en wij kruipen wel weg achter jullie inbreng". 

Tegen hen die het goed menen zeg ik: "Dat vind ik niet eerlijk"

Tegen hen die uit dit soort systemen de boter braden voor belang van de eigen kleine groep of voor hun eigen belang behoren wij naar mijn oordeel te zeggen: "Gij zult het nog ervaren wat het betekent om gekozen volksvertegenwoordigers te hebben".

Gelukkig zijn er nog steeds politieke partijen die b.v. zeggen: "Wij werken al wijk en dorpsgericht". Met kennelijk oog voor hun democratische opdracht om met mandaat van de kiezers te beslissen.

Dit alles schrijf ik met grote dank aan al die mensen die bereid zijn hun kennis en kunde, hun betrokkenheid en belangstelling ter beschikking te stellen van onze gemeenschap. 

Het wordt tijd voor een discussie want wij Hoogeveners verdienen niet het verwijt:
"De democratie begraven, het gelijk van de vismarkt regeert"

 

 


Geert Metselaar